SENATORLAR DAVLAT ҚЎMITALARINING ҲISOBOTINI ÈŠITDI

172

 

Èkologija va atrof-muҳitni muҳofaza қiliš davlat қўmitasi raisining birinči ўrinbosari Ibratžon Karimovning taʺkidlašiča, jangi қabul қilingan қonun va қonunosti ҳužžatlarining mazmun-moҳijatini tušuntiriš, atrof-muҳitni ifloslantirganlik va čiқindilarni žojlaštirganlik učun tovon pulini ҳisoblab čiқiš va undiriš borasida zarur čoralar kўrilmoқda.

KHususan, ҳududlardagi 50 mingdan ziëd khonadonda profilaktik tadbirlar taškil ètildi. Bu tadbirlarda 4 ming 200 dan ortiқ ҳuқuқbuzarlik aniқlandi.

Senatorlar mamlakatda èkoturizmni rivožlantiriš, èkologik saëҳatning istiқbolli turlarini қўllaš masalalariga ҳam èʺtibor қaratdi. Қajd èttil­ganidek, Prezidentimizning 2019 jil 20 martdagi “Muҳofaza ètiladigan tabiij ҳududlar soҳasida davlat bošқaruvi tizimini takomillaštiriš čora-tadbirlari tўғrisida”gi қarori asosida kompleks čora-tadbirlar režasi išlab čiқilib, “Jўl kharitasi” tasdiқlangan. Unga kўra, 2020 jilda Ҳisor, Čotқol, Zomin, Surkhon, Nurota, Қizilқum davlat қўriқkhonalari va Қuji-Amudarë davlat bios­fera rezervatining қўriқlanadigan zonalarini taškil ètiš nazarda tutilgan, bu èsa èkoturizmni rivožlantirišda keng imkonijatlarni jaratadi.

Ўz navbatida, BMTning Taraққiët dasturi, Global èkologija žamғarmasi, Èkologija va atrof-muҳitni muҳofaza қiliš davlat қўmitasining қўšma lojiҳasiga asosan Ҳisor davlat қўriқkhonasining Šaҳrisabz šaҳridagi maʺmurij binosida sajëҳlar učun Tašrif-markazi taškil қilinadi.

Mažlisda Èkologija va atrof-muҳitni muҳofaza қiliš davlat қўmitasi belgilangan vazifalarni amalga oširišda bir қator kamčiliklarga jўl қўjgani khususida ҳam sўz juritildi.

Žorij jilda 46 ta avtopark, 29 ta čiқindi jiғiš punkti қuriš bўjiča pudratči taškilotlarni belgilaš va šartnoma tuziš išlari kečiktirilgan. Èkologik saëҳat turlarini aniқlaš doirasida Ҳisor davlat қўriқkhonasining Suvtušar šaršarasi, Ҳazrati Sulton platosi, Amir Temur ғori va Dinozavr izi kabi noëb obʺektlarni қўriқkhona ҳududidan čiқariš va ularni қўriқlanma (bufer) zonasiga ўtkaziš jakuniga etkazilmagan.

 

Koreja Respublikasining ikki kompanijasi bilan 2019 jil 4 martda tuzilgan 55 million AҚŠ dollarlik lojiҳa doirasida “Oҳangaron” va “Majdontol” maišij čiқindilar poligoni ҳududida drenaž inšootlarini ўrnatiš išlari ўz vaқtida bažarilmajapti.

Er resurslari, geodezija, kartografija va davlat kadastri davlat қўmitasining ҳisobotida ajtilišiča, “Doing Business” global rejtingida Ўzbekiston Respublikasining kўrsatkičlarini jakhšilaš maқsadida mulk ҳuқuқi va taқiқlarni davlat rўjkhatidan ўtkaziš bўjiča jagona davlat portali išga tuširilgan.

JAʺni, 2019 jil janvar' ojidan bošlab “Davreestr.uz” akhborot tizimi faolijati jўlga қўjilib, ҳar bir mulkdorga èlektron raқamli imzodan fojdalangan ҳolda, respublika ҳududida žojlašgan kўčmas mulklar tўғrisidagi maʺlumotlarni oliš imkonijati jaratildi.

Mutakhassislar ajtišiča, қišloқ khўžaligi erlarini oškora, šaffof va samarali taқsimlaš maқsadida “Yer Elektron” avtomatlaštirilgan akhborot tizimi jaratilmoқda. Ўz ўrnida makhsus geoportal va vilojat, tuman (šaҳar) ҳokimliklarining rasmij veb-sajtlarida zakhiradagi қišloқ khўžaligi erlari tўғrisidagi maʺlumotlarni èʺlon қiliš orқali fermer khўžaliklari va қišloқ khўžaligi korkhonalariga bўš erlarni beriš tizimi išga tuširiliši kutilmoқda.

Er resurslari, geodezija, kartografija va davlat kadastri davlat қўmitasi ajrim jўnališlarda jўl қўjgan khato va kamčiliklar ҳam ajtildi. Iқtisodiëtning turli tarmoқlari va ižtimoij soҳada khizmatlarni kўrsatiš učun raқamli kartografik materiallarni ўz ičiga olgan keng doiradagi maʺlumotlarni rasmij va očiқdan-očiқ fojdalanišga čiқariš, geodezija va kartografija soҳasida khizmatlarni kўrsatuvči tadbirkorlik subʺektlari sonini oširiš bўjiča išlar tўliқ amalga oširilmagani қajd ètildi.

Mažlisda muҳokama қilingan masalalar juzasidan tegišli қarorlar қabul қilindi.

* * *

Šu kuni Senatning Agrar, suv khўžaligi masalalari va èkologija қўmitasi jana bir mažlis ўtkazib, unda “Čiқindilar tўғrisida”gi Ўzbekiston Respublikasi қonunining čiқindilarni saқlaš, kўmib tašlaš va utilizacija қilišga doir talablariga oid қismining Surkhondarë ҳamda Farғona vilojatlaridagi ižrosi muҳokama қilindi.

Respublikada čiқin­dilarni saқlaš, kўmib tašlaš va utilizacija қiliš borasidagi išlarni tartibga solišga jўnaltirilgan normativ ҳužžatlar қabul қilini­šiga қaramaj, ҳudud­larda ularning ižrosi tўliқ bažarilmaëtgani aniқlangan.

KHususan, Farғona vilojatida maišij čiқindilarni kўmišga mўlžallangan 23 poligon bўlib, jiliga ўrtača 1,6 million tonna čiқindi ҳosil bўladi. Vilojatda ularni қajta išlašga ikhtisoslašgan 20 ta korkhona faolijat juritmoқda.

Muammo šundaki, vilojatda čiқindilarni olib čiқib ketiš va ularni utilizacija қiliš učun makhsus tekhnikalar etišmajdi. Bu èsa khizmat kўrsatiš sifatiga taʺsir қilib, aҳoli èʺtiroziga sabab bўlmoқda. JAna bir gap, vilojatdagi poligonlarning 5 tasi ўralmagan, 6 tasida sanitar tarmoқ, 7 tasida maišij khona ҳamda 8 tasida tekhnika juviš va dezinfekcija қiliš žojlari mavžud èmas.

Mažlisda taʺkidlanganidek, “Toza ҳudud” DUKga қarašli poligonlarni 2017-2018 jillarda қajta taʺmirlaš učun maҳallij bjudžet mablaғlaridan 7,5 milliard sўm ažratilganiga қaramaj, vilojatda ušbu jўnališdagi išlar etarli daražada taškil ètilmagan. Misol učun, Šerobod, Žarқўrғon va Қўmқўrғon tumanlarida čiқindilarni žojlaštiriš obʺektlari ўralmagan, ularda sanitar tarmoқ, maišij khona, tekhnika juviš va dezinfekcija қiliš žojlari umuman jўқ. Bundan tašқari, vilojatdagi čiқindilarni қajta išlašga ikhtisoslašgan korkhonalarning asosij қismi kadastr va davlat èkologija èkspertizasining khulosasini olmasdan faolijat juritmoқda. Bu boradagi muammolar bošқa vilojatlarga ҳam tegišli.

Nurillo NASRIEV,

ЎzA mukhbiri